Testing of Modal Window | Close it

بایوس (bios) چیست؟

بایوس (bios)

basic input/outpu system   است. زمانی‌ که کامپیوتر را روشن می‌کنید، بایوس وارد عمل شده و تست‌های اولیه و ثانویه را برای راه‌اندازی (بوت) کامپیوتر انجام می‌دهد. در این آموزش با بایوس و مشکلات آپدیت کردن آن آشنا می‌شوید.

کامپیوتر‌های امروزی از فریم ویر (برنامه‌ای که در حافظه فقط خواندنى ROM قرار داده شده است به جای بایوس استفاده می‌کنند، اما فریم ویر نیز در حقیقت همان نقش بایوس را بازی می‌کند. بر خلاف سیستم عامل شما که بر روی دیسک سخت ذخیره و مستقر می‌شود، بایوس (bios)بر روی یک چیپ کوچک در داخل مادربرد قرار می‌گیرد.

بايوس به سه صورت وجود دارد:

  1. ROM BIOS نصب شده بر روي مادربرد.
  2. بایوس (bios)نصب شده بر روي کارتهاي وفق دهنده (همانند کارت ويدئويي)
  3. بایوس (bios)بارگذاري شده از ديسک.

بایوس (bios)

بایوس (bios)مخفف Basic Input/Output System است که در زمان سیستم‌ عامل CP/M در سال ۱۹۷۵ ابداع شد. آن زمان بایوس در اصل بخشی از خود سیستم‌ عامل بود که وظیفه‌ راه‌ اندازی بوت‌لودر و دیگر بخش‌های سیستم‌عامل را به عهده داشت.

در رایانه‌های IBM PC که پس از آن معرفی شد، از یک چیپ به‌ صورت مستقل از سیستم‌ عامل برای ذخیره‌ دستورات سخت‌افزاری (firmware) بایوس استفاده می‌شد که برای توصیف آن نیز همان اصطلاح بایوس (bios)یا (‌System BIOS) به کار گرفته شد. این بایوس‌های ابتدایی محیط کاربری نداشتند و پیام‌ها یا اخطارها روی صفحه نمایش داده می‌شد و البته بوق‌هایی برای خطاهای سخت‌افزاری زده می‌شد. در ادامه تغییراتی در این مدل داده شد که به کاربر اجازه می‌داد تنظیماتی را مربوط به بایوس انجام دهد و وضعیت سیستم را در یک محیط مشاهده کند. این محیط در رایانه‌ها با زدن کلید‌هایی مانند Del یا یکی از کلید‌های ترکیبی F قابل‌ دسترسی است. (منظور همان صفحه تنظیماتی است که ابتدای بالا آمدن رایانه با دکمه  F1 یا F12 به آن هدایت می‌شوید)

بایوس (bios)

چون بايوس مادربرد مقدمات لازم را براي گردادننده‌ها و نرم افزارها ي مورد نياز فراهم مي کند، اکثرا به صورت سخت افزاري که شامل يک چيپ ROM مي باشد موجود است. بايوس مادربرد به طور عادي شامل گرداننده هايي است که براي يک سيستم پايه همانند صفحه کليد، فلاپي درايو، هارد ديسک ، پورتهاي سريال و موازي و غيره … است. به جاي اينکه براي دستگاه های جديد لازم باشد که بايوس مادربرد را ارتقاء دهيد، يک نسخه از گرداننده آن را بر روي سيستم عامل خود نصب مي نمائيد تا سيستم عامل پيکربندي لازم را در هنگام بوت شدن سيستم را براي استفاده ار آن دستگاه انجام دهد.

آپدیت بایوس تغییراتی زیادی را نظیر اضافه نمودن امکانات جدید، افزودن لایه‌های امنیتی و یا بهبود عملکرد کامپیوتر انجام نمی‌دهد. عموما، تغییرات بسیار اندکی نظیر برطرف نمودن مشکلات نا مشخص سخت‌ افزاری و یا پشتیبانی از پردازنده‌‌های جدید و هاردهایی با ظرفیت بالاتر در فایل آپدیت بایوس (bios)قرار می‌گیرد.

در نتیجه اگر کامپیوتر شما مشکلی ندارد و به درستی کار می‌کند، احتمالا نیازی نیز به آپدیت ندارید. به احتمال زیاد شما اصلا متوجه تفاوت میان نسخه بایوس آپدیت شده با نسخه قبلی نخواهید شد. در بعضی موارد نیز ممکن است پس از آپدیت بایوس به مشکلات جدیدی برخورد کنید، چرا که آزمایش‌های زیادی بر روی بایوس شما صورت گرفته شده که ممکن است در آپدیت جدید، این موارد و آزمایش‌ها لحاظ نشده باشد.

اگر کامپیوتر توسط خود شما اسمبل شده باشد، باید آپدیت بایوس مادربرد خود را ازسایت مربوط به مادربرد، دانلود نمایید. آپدیت‌های دانلود شده را می‌توان بر روی چیپ بایوس مادربرد فلش نمود و با آپدیت قبلی جایگزین کرد.

از طرف دیگر فلش نمودن بایوس نیز به راحتی آپدیت کردن نرم‌افزار‌ها نیست. در بیشتر مواقع راه‌اندازی کامپیوتر باید بوسیله داس انجام شود (در این موارد به یک دیسک راه‌انداز داس نیاز دارید که پس از ریستارت کردن، کامپیوتر بوسیله داس راه‌اندازی شود.) هر سازنده قطعات کامپیوتری، دستور‌العمل‌های مخصوص به خود را برای آپدیت بایوس دارد.

اما در تمامی موارد شما نیاز به فایل آپدیت بایوسی دارید که دقیقا با سخت‌افزار شما سازگار باشد. اگر حتی تفاوت میان فایل آپدیت بایوس شما و سخت‌افزار شما جزئی باشد، باز هم امکان بوجود آمدن مشکل، بسیار است. در بیشتر موارد ‌نرم‌افزار‌هایی که مخصوص آپدیت بایوس هستند، ناسازگاری میان سخت‌ افزار و فایل آپدیت بایوس را تشخص می‌دهند، اما اگر نرم ‌افزار موفق به اینکار نشد امکان اینکه کامپیوتر شما راه‌اندازی نشود زیاد است.

اگر در هنگام فرآیند آپدیت بایوس برق کامپیوتر شما قطع نشود، چرا که در این‌صورت ممکن است کامپیوتر دیگر راه‌اندازی (بوت) نشود. بعضی کامپیوترها از بایوس فایل پشتیبانی را در حافظه فقط خواندنی (Read only memory) نگه‌داری می‌کنند، اما این عمل شامل تمام کامپیوتر‌ها نمی‌شود.

اگر شما بایوس خود را آپدیت کنید، شما تغییرات محسوسی را متوجه نخواهید شد و از طرف دیگر در هنگام آپدیت نیز ممکن است با مشکلات جدیدی روبرو شوید، آپدیت بایوس بدون دلیل منطقی توصیه نمی‌شود. با توجه به توضیحات بالا، در موارد زیر آپدیت بایوس توصیه می‌شود:

اشکالات سخت‌افزاری: اگر با مشکلاتی روبرو هستید که بنا به گفته سازندگان قطعات سخت‌افزاری با آپدیت کردن بایوس این مشکلات برطرف می‌شوند (حتما اشکالاتی را که در آپدیت جدید برطرف شده‌اند در وب‌سایت سازندگان قطعات سخت‌افزاری، بررسی کنید) در این حالت آپدیت بایوس توصیه می‌شود. البته ممکن است سازندگان قطعات سخت‌افزاری نیز در خصوص برخورد با یک مشکل مشخص به شما توصیه کنند تا بایوس را آپدیت نمایید.

اگر قصد خرید پردازنده جدیدی دارید که در زمان خرید مادربرد تولید نشده بوده، احتمالا برای استفاده از این پردازنده جدید بر روی مادربرد، نیاز به آپدیت بایوس خواهید داشت.

 

عبادی ۹۶/۰۸/۰۱